For Immediate Release
27 հոկտեմբերի, 2009 թ.
(English)
Եվրոպական դատարանը չի պաշտպանում Հայաստանում խղճի թելադրանքով զինծառայությունից հրաժարվողների իրավունքները
ԵՐԵՎԱՆ, Հայաստան։ Ելնելով նախադեպի իրավունքի սկզբունքից՝ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը 2009 թ. հոկտեմբերի 27-ին Բայաթյանն ընդդեմ Հայաստանի գործի հետ կապված հայտարարեց, որ ստիպված է եղել որոշելու, որ Եվրոպական Կոնվենցիայի հոդված 9-ով ամրագրված խղճի ազատությունը չի պաշտպանում խղճի թելադրանքով զինծառայությունից հրաժարվողների իրավունքները:
Վահան Բայաթյանը Հայաստանի քաղաքացի է, ծնվել է 1983 թ.-ին և ապրում է Երևանում: Նա Եհովայի վկա է և խղճի թելադրանքով հրաժարվել է զինծառայությունից: 2002 թ.-ին նա դատապարտվել է մեկուկես տարվա ազատազրկման: Դատախազությունը բողոքարկել է՝ պնդելով, որ նրա՝ զինծառայությունից հրաժարվելու որոշումը «անհիմն է և վտանգավոր»: Ուստի նրա ազատազրկման պատժաչափը երկարացվել է մեկ տարով: Երբ Հայաստանի Գերագույն Դատարանն էլ հաստատեց այս որոշումը, Բայաթյանն իր գործը հանձնեց Եվրոպական դատարան: Դատարանը որոշում կայացրեց ընդդեմ պրն. Բայաթյանի՝ չնայած «կասկած չուներ, որ դիմումատուն անկեղծ կրոնական համազմունքներից ելնելով է որոշել հրաժարվել պարտադիր զինծառայությունից»:
Չնայած որոշումը կայացվել է ընդդեմ Բայաթյանի, Դատարանը ընդունել է այն փաստը, որ Եվրոպայի խորհրդին անդամակցելու նախապայմաններից են՝ պաշտպանել խղճի թելադրանքով զինծառայությունից հրաժարվողների իրավունքները և տրամադրել այլընտրանքային քաղաքացիական ծառայություն:
Որոշմանը տարակարծիք է եղել իռլանդացի դատավոր Անն Փաուերը՝ ըստ որի «այս որոշումը չի համապատասխանում ներկայիս՝ խղճի թելադրանքով զինծառայությունից հրաժարվողների վերաբերյալ եվրոպական չափանիշներին»: Որոշմանը կողմ է եղել շվեդ դատավոր Էլիզաբեթ Ֆուրան: Սկզբում նա կարծում էր, որ գործը հարկավոր է հանձնել վերին պալատ, որպեսզի այն «քննի գործը/վերանայի նախադեպի իրավունքը»: Պրն. Բայաթյանին ներկայացնում էր փաստաբան Անդրե Կարբոնոն: Նա հայտնել է, որ առաջիկա երեք ամիսների ընթացքում սույն վճիռը կբողոքարկվի վերին պալատ:
Հայաստանի Հանրապետությունը պարտավորվեց տրամադրել այլընտրանքային քաղաքացիական ծառայություն՝ 2004 թ. հուլիսի 1-ին ընդունելով օրենք այլընտրանքային ծառայության մասին, որը կհամապատասխաներ եվրոպական չափանիշներին, ինչը Եվրոպայի խորհրդի անդամ դառնալու նախապայման է: Այնուամենայնիվ, Հայաստանի ներկայիս այլընտրանքային ծառայության մասին օրենքը չի համապատասխանում խղճի թելադրանքով զինծառայությունից հրաժարվողների պահանջներին, քանի որ այն գտնվում է ռազմական վերահսկողության ներքո:
Ներկայումս Հայաստանում 71 Եհովայի վկաներ գտնվում են կալանավայրում խղճի թելադրանքով զինծառայությունից հրաժարվելու պատճառով:
Կոնտակտներ՝
Հայաստան՝ Արթուր Իսպիրյան (+374) 77 900 829
Փոլ Գիլիս + 44 7775 833880
Դեյվիդ Սիմոնյան +1 718 560 5600
